بررسی بیماری‌های رایج کاکتوس همراه با راهکارهای قابل اجرا

1. لکه زغالی (قارچ – Stevensea (Diplotheca) wrightii):

این بیماری در گیاهانی مانند اپونتیا شایع است.عمدتاً قارچ‌های مختلفی مانند Colletotrichum spp.، Alternaria spp.، و Fusarium spp. یا باکتری‌ها می‌توانند عامل ایجاد این لکه‌ها باشند. لکه‌های گرد تا نامنظم، فرورفته و سیاه رنگ روی ساقه که ممکن است حاشیه زرد رنگی داشته باشند. این لکه‌ها بزرگ‌تر می‌شوند اما به هم نمی‌چسبند.

2. پوسیدگی خشک (قارچ – Phyllosticta concava و Mycosphaerella spp.):

 با لکه‌های دایره‌ای کوچک سیاه شروع شده و تا قطر ۳ تا ۶ سانتی‌متر افزایش می‌یابند. سپس با تشکیل بافت پینه متوقف می‌شوند. این بیماری تا حدی فیزیولوژیکی است و رطوبت خاک در آن نقش دارد. بهترین کار حذف و از بین بردن گیاهان آلوده است.

4. پوسیدگی ساقه کاکتوس‌ها (قارچ – Drechslera cactivorum ):

این بیماری باعث پوسیدگی پایه یا بالای ساقه کاکتوس‌های جوان شده و آن‌ها را به مومیایی منقبض شده و پوشیده از هاگ‌های قهوه‌ای تبدیل می‌کند. اولین علامت، لکه‌های زرد است و می‌تواند در عرض چهار روز گیاه را کاملاً از بین ببرد. استفاده به موقع از قارچ‌کش کاپتان می‌تواند آن را کنترل کند.

6. فوما بلایت تولید شده توسط قارچ Phoma cereicola:

این بیماری از طریق ظهور لکه‌هایی با اشکال مختلف ظاهر می‌شود. لکه‌ها برجسته و زرد مایل به قهوه‌ای مایل به سیاه هستند. آن‌ها می‌توانند جدا شوند یا می‌توانند قسمت‌های زیادی از گیاه را به خود اختصاص دهند. در سطح لکه‌ها، سازندهای سوراخ سیاه رنگ وجود دارد که نشان دهنده رشد قارچ است. قارچ از طریق دانه‌ها منتقل می‌شود.
گیاهان به شدت آسیب دیده باید از بین بروند. دانه‌ها باید به طور پیشگیرانه با محلول 1٪ مخلوط بوردو اسپری شوند.

8. بیماری لکه‌های قهوه‌ای مایل به خاکستری توسط قارچ Diplodia opuntiae:

از طریق ظهور لکه‌های قهوه‌ای مایل به خاکستری دایره‌ای یا بیضی شکل ظاهر می‌شود. سپس بیماری تکامل می‌یابد و لکه‌ها ادغام می‌شوند و بخش‌های بزرگی از ساقه را می‌پوشانند. بافت مورد حمله خشک شده و سفید می‌شود. اپیدرم در نواحی آسیب دیده چروکیده و لایه برداری می‌شود. در سطح نواحی مورد حمله، تشکیلات دایره‌ای و کوچکی به رنگ سیاه ظاهر می‌شود که نشان دهنده رشد قارچ است. گیاهان مورد حمله شدید باید از بین بروند. اگر بیماری در مرحله اولیه باشد، باید از قارچ کش استفاده کرد.

10. بیماری ناشی از Mycosis Phytophthora:

یک جنس از اوومیست‌های آسیب‌رسان به گیاه است. علائم این بیماری با ظهور لکه‌های قهوه‌ای مرطوب نشان داده می‌شود. در نزدیکی این نقاط، بافت گود می‌شود و پوسیده می‌شود. این بیماری به سرعت تکامل می‌یابد و در صورت عدم استفاده از درمان، کل گیاه پوسیده می‌شود و پوشیده از ابری مایل به سفید می‌شود. این بیماری بیشتر در شرایط رطوبت و دمای بالا ظاهر می‌شود. علاوه بر این علائم، اوومیست‌ها می‌توانند به پایه گیاه حمله کنند. در نتیجه لکه‌های قهوه‌ای رنگ در پایه گیاه ظاهر می‌شود. این بیماری به سرعت تکامل می‌یابد و کل گیاه از بین می‌رود.

با اجتناب از آبیاری بیش از حد می‌توان از این بیماری جلوگیری کرد. فضاهایی که کاکتوس‌ها در آن رشد می‌کنند به خوبی تهویه کنید. گیاهان را در معرض نور خورشید قرار دهید. بافت‌های مورد حمله را بردارید و از قارچ کش‌های مخصوص مبارزه با این نوع بیماری برای ضدعفونی ناحیه استفاده کنید.

بیشتر کاکتوس‌ها و ساکولنت‌ها مستعد عفونت توسط نماتدهای گره ریشه هستند. ریشه‌های آلوده، گال‌های کوچکی را نشان می‌دهند که نمونه‌ای از بیماری هستند و در صورت مشاهده ریشه‌های تمیز و شسته، به شناسایی آن کمک می‌کنند. قبل از گلدان، خاک را بخور یا استریل کنید.

موزاییک کاکتوس‌ها:

این ویروس از طریق ظاهر شدن لکه های زرد منتشر بر روی گیاه ظاهر می‌شود. لکه‌ها متناوب با بافت سالم گیاه ایجاد می‌شوند و به این ترتیب موزاییک را می‌سازند. گیاهان به دلیل رشد ناهموار بافت مورد حمله تغییر شکل می‌دهند. بیماری تکامل می‌یابد و لکه‌ها با هم ادغام می‌شوند و به بخش‌های بزرگی با شکل موزاییکی تبدیل می‌شوند. در موارد شدید، موزاییک قهوه‌ای شده، بافت می‌میرد و گیاه دیگر گل نمی‌دهد. ویروس از یک گیاه به گیاه دیگر از طریق شته‌ها یا انسان (با ابزار باغبانی و ..) منتقل می‌شود. توسعه این بیماری با رطوبت بالا، دمای پایین و نور کم مورد علاقه است. با کنترل شته‌ها می‌توان این بیماری را کنترل کرد‌. همچنین استفاده از مواد رویشی سالم برای تکثیر (پیوند، هرس)، ضد عفونی ابزار با الکل مالشی یا فرمالین می‌توان این بیماری کنترل کرد. از دیگر کار‌ها برای کنترل گیاهان آلوده را باید از گیاهان سالم جدا کرد و اگر در چند روز بهبود نیافتند، باید حذف شوند.

1. اثرات دمای پایین:

کاکتوس‌ها گیاهان گرما دوست هستند و به همین دلیل نمی‌توانند دمای پایین را تحمل کنند. برخی از گونه‌های کاکتوس می‌توانند یخبندان‌های سبک را تحمل کنند، اما تنها در صورتی که دما به تدریج کاهش یابد. در این حالت، گیاهان زمان دارند تا متابولیسم خود را تطبیق دهند و در نتیجه می‌توانند دمای منفی را تحمل کنند. هنگامی که گیاه یخ می زند، می‌تواند به یک توده چسبناک تبدیل شود.

2. آفتاب سوختگی:

گیاهان خانواده Cactaceae در برابر آفتاب سوختگی شدید مقاوم بوده و تنها در صورتی تحت تاثیر آفتاب سوختگی قرار می‌گیرند که برای مدت طولانی در مکان‌های سایه‌دار نگهداری شده باشند. به همین دلیل گیاهانی که در مکان‌های سایه دار نگهداری می‌شوند باید به تدریج در معرض نور مستقیم خورشید قرار گیرند. اگر گیاهان بلافاصله به مناطق سایه منتقل شوند، می‌توانند پس از آفتاب سوختگی ضعیف بهبود یابند. اگر کاکتوس‌ها به شدت تحت تأثیر آفتاب سوختگی قرار گرفته باشند، به این معنی است که اپیدرم از بین رفته است. برای نجات این گیاهان توصیه می‌شود مناطق آسیب دیده را قطع کنید.

3. کمبود مواد مغذی:

کمبود مواد مغذی در کاکتوس‌ها یک اختلال فیزیولوژیکی است که برخلاف تصور رایج، این گیاهان مقاوم را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. این مشکل که ناشی از فقر خاک یا عدم کوددهی است، خود را با علائمی چون توقف کامل رشد، زرد شدن بدنه (کلروز)، ضعف خارها و به ویژه عدم گلدهی نشان می‌دهد. برای رفع این کمبود، بهترین راهکارها شامل تعویض گلدان با خاک تازه هر ۲ تا ۳ سال یکبار و یا تغذیه گیاه با کودهای مخصوص کاکتوس (با نیتروژن پایین) و غلظت کم، صرفاً در فصول رشد فعال یعنی بهار و تابستان می‌باشد. نکته حیاتی، توقف کامل کوددهی در پاییز و زمستان است، زیرا گیاه در دوره استراحت قرار دارد و کوددهی در این زمان می‌تواند به ریشه‌های آن آسیب جدی وارد کند.

4. آبیاری بیش از حد:

در مناطقی که بومی هستند، کاکتوس‌ها برای مدت طولانی بدون بارندگی زنده می‌مانند. آبیاری زیاد باعث نرم شدن و پوسیدگی گیاهان می‌شود. این پدیده پوسیدگی فیزیولوژیکی نیز نامیده می‌شود. همچنین سمپاشی گیاهان در صورت داشتن زخم باز ممنوع است. پس از برداشتن قسمت‌هایی از گیاه، زخم‌های ایجاد شده به زمان نیاز دارند تا بهبود یابند. اگر در آن زمان به زخم‌ها آب بمالند، به سختی بهبود می‌یابند یا حتی ممکن است پوسیده شوند.

1. پوسیدگی نرم (باکتری – Erwinia carotovora ):

این باکتری از طریق منافذ و زخم‌های طبیعی وارد بافت می‌شود. در شرایط رطوبت بالا، باکتری‌ها به سرعت تکثیر می‌شوند و در قسمت‌های سالم گیاه پخش می‌شوند. بافت بیمار آبکی، نرم، سیاه است و به سرعت تحلیل می‌رود. اگر شرایط محیطی خشک شود، ممکن است پیشرفت بیماری کاهش یابد. بهترین کنترل این است که از ایجاد زخم اجتناب کنید، سطوح شکسته را فوراً با پودر قارچکش پوشانده و از نگهداری گیاهان در مکان‌هایی که رطوبت بالاست خودداری کنید.

2. باکتریوز:

پوسیدگی سیاه کاکتوس که توسط باکتری به نام اروینیا ایجاد می‌شود. لکه‌های قهوه‌ای با اندازه‌های مختلف در ابتدا روی ساقه ظاهر می‌شوند. سپس بیماری پیشرفت می‌کند و بافت قهوه‌ای رنگ نرم می‌شود. در صورت عدم اقدام برای درمان، بافت به مایع چسبناک بدبو تبدیل می‌شود.

زمانی که بیماری در مرحله اولیه است، باید نواحی مورد حمله برداشته شود و از قارچکش مسی استفاده شود. اگر بیماری در مرحله پیشرفته باشد، بافت مورد حمله همراه با بخش نسبتاً بزرگی از بافت سالم برداشته می‌شود تا خطر نفوذ بیماری به بافت رسانای مایع از بین برود. در صورت آلودگی شدید، گیاهان مورد حمله باید حذف شوند.